Wystawa Machinae Calculatoriae – przyrządy wspomagające obliczenia

Celem wystawy będzie przybliżenie szerokim rzeszom widzów historycznych przyrządów używanych do prowadzenia obliczeń arytmetycznych na przestrzeni dziejów. Narracja na wystawie zostanie poprowadzona wokół kilku typów przyrządów kalkulacyjnych: abaku i liczydła, kostek Napiera oraz ich odmian i modyfikacji, suwaka logarytmicznego, prostych mechanicznych sumatorów oraz bardziej zaawansowanych mechanicznych arytmometrów. Na wystawie zaprezentowane zostaną najstarsze konstrukcje lub ich repliki, a także unikatowe konstrukcje lub ich repliki pochodzące z kolekcji Muzeum UJ, innych muzeów oraz zbiorów prywatnych, m.in. profesora Macieja M. Sysły. Wystawę wzbogacą także inne obiekty przedstawiające wizerunki przyrządów liczących – druki, grafiki i obrazy. Ważnym elementem wystawy będą interaktywne modele przyrządów, dzięki którym widzowie będą mogli spróbować samodzielnie przeprowadzić obliczenia i poznać zasady ich działania. Na wystawę zostaną także przygotowane plansze informacyjne prezentujące ewolucję przyrządów.

Przyrządy liczące (od lewej): Arytmometr de Colmara, Pałeczki Napiera, Rozebrana Brunsviga.

W naszym społeczeństwie wciąż pokutują stereotypy o tym, że matematyka jest niezrozumiała i zbyt trudna. Tą ekspozycją chcemy trafić do młodych widzów z przesłaniem, że matematyka i towarzyszące jej obliczenia są fundamentem rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy, że znajduje liczne praktyczne zastosowania i nie należy jej się obawiać. Podejmujemy więc działania, by przybliżać ją zwłaszcza młodym generacjom, w których te stereotypy nie są jeszcze zakorzenione. Wystawa poprzez swoją tematykę – czyli urządzenia, które ułatwiały prowadzenie rachunków, będzie ukierunkowana właśnie na praktyczne aspekty matematyki. Wystawa udostępniana będzie bezpłatnie w Muzeum UJ, będzie także elementem programu wydarzeń takich jak Międzynarodowy Dzień Centrów Nauki czy Dzień Dziedzictwa Narodowego.

Galeria przyrządów liczących.